Wildkamperen in Zweden is een perfecte manier om te genieten van de ongerepte natuur van het land. Het houdt in dat je je tent of camper neerzet op een plek in de natuur, zonder de voorzieningen. Slapen onder de sterren, genieten van de natuur en bijvoorbeeld wildlife. Vrijstaan of wildkamperen kan door heel Zweden dankzij het ‘allemansrecht’ In dit artikel ga ik je meer vertellen over de regels van het allemansrecht in Zweden. Of je nu op pad gaat met de camper, met alleen je rugzak of met de kano, Zweden heeft voor iedereen wat te bieden.
Wat is wildkamperen, bivakkeren en vrijstaan?
Je merkt het misschien al in de intro dat ik 3 verschillende woorden voor ‘overnachten in het wild’ gebruik: wildkamperen, vrijstaan en bivakkeren. Dit zijn alle drie manieren om buiten in de natuur te overnachten, maar ze verschillen toch van elkaar. Ik zet hier de grootste verschillen op een rij:
Wildkamperen
De definitie van wildkamperen is: je tent opzetten in de natuur, weg van officiële campings of voorzieningen. De locatie voor wildkamperen kan zijn midden in een bos, een open veld, aan een bergmeer of een andere afgelegen plek van de bewoonde wereld. Wildkamperen mag in verschillende landen in Europa (lees dit artikel voor meer informatie). Maar je moet je wel aan bepaalde regels houden, zoals het allemansrecht.
Vrijstaan
Vrijstaan, of vrij overnachten, is praktisch hetzelfde als wildkamperen, enkel is dit meer bedoeld voor een reis met de camper, busje, caravan of vouwwagen. De definitie van vrijstaan is: overnachten in het wild, zonder gebruik te maken van voorzieningen zoals gas, water en licht. Met je camper is het enige probleem: je moet er wel zien te komen. Je mag met een camper in Zweden vrijstaan, maar daar zijn dan meestal wel verharde plekken of ‘parkeerplaatsen’ voor aangeduid. Als je helemaal de natuur inrijdt met een zware camper is dat niet de bedoeling en kan je zelfs beboet worden.
Daarom is het vaak op een publieke parkeerplaats of langs de snelweg. In sommige gevallen kan je zelfs gebruikmaken van privéterrein als je toestemming hebt gekregen. Bij vrijstaan is het wel handig als je beschikt over een eigen toilet. Zo wordt het geen rommel op de plek waar jij gaat vrijstaan.
Bivakkeren
Als ik denk aan bivakkeren, dan denk ik aan een simplistische manier van kamperen. Weinig comfort, maar echt overnachten met het doel om de nacht door te komen. Bivakkeren komt ook vanuit het leger. Waarbij ze alleen voor de nacht ergens een rustplek vinden en de volgende dag weer op stap gaan. Zo moet je het ook zien. Dus je bent met bivakkeren zeker niet uitgerust met een camper, en vaak ook niet eens met een tent. Een simpele bivakzak of een tarp past meer bij de term bivakkeren. Het belangrijkste is dat je pas met zonsondergang je bivakplaats vindt en met zonsopgang weer vertrekt.
Het allemansrecht in Zweden: wat is dat?
Het allemansrecht in Zweden, ook wel Allemansrätten genoemd, biedt iedereen de vrijheid om van de natuur te genieten. Het is ooit ontstaan voor wandelaars en hikers die na het donker niet meer thuis konden komen.
Dit betekent dat je mag wandelen, fietsen en kamperen waar je maar wil, zelfs op privé-eigendom, zolang je dit doet met respect. Dus hou altijd in je achterhoofd dat je op eigendom bent van iemand anders, maar hou ook rekening met dieren die er leven. Bij wildkamperen in Zweden betekent het dus dat je ook overal je tent op mag zetten. Als je maar rekening houdt met anderen.
Welke regels zijn ervoor wildkamperen?
Bij het allemansrecht hoort een aantal geschreven regels. Dit zijn regels waar ook Zweden en Noren zelf zich aan houden. Dit zijn ze op een rij:
- Niet te lang op één plek: Over het algemeen mag je slechts één nacht op dezelfde plek kamperen.
- Respect voor privé-eigendom: Kampeer niet te dicht bij huizen of gebouwen zonder toestemming van de eigenaar. (70 meter is de minimale maar 250 meter is een normale afstand) In de wet staat een redelijke afstand)
- Milieuvriendelijkheid: Laat geen afval achter en veroorzaak geen schade aan de natuur. Dus breek niet onnodig takken af.
- Niet toegestaan in natuurreservaten en nationale parken: In deze beschermde gebieden gelden vaak andere regels. Kijk dus goed of je in een nationaal park bent en waar je wel en niet mag kamperen.
- Open vuur veilig gebruiken: Gebruik bij voorkeur een klein brandertje voor koken van eten, wil je toch vuur maken? Wees voorzichtig met open vuur vanwege brandgevaar in droge seizoenen zoals de zomer. Soms gelden er ook openvuurverboden, hiervoor zijn er hoge boetes.
Als jij je aan deze regels houdt, dan kan je vrijwel overal genieten van de wildernis in Zweden.
Mijn ervaringen met wildkamperen in Zweden en Scandinavië
In de afgelopen 10 jaar ben ik zo’n 5 keer in Zweden en Noorwegen geweest. 3 keer overnachtte ik veel in de wildernis. Zo heb ik 2 keer een kanotocht gemaakt door Zweden. Hierbij is wildkamperen heel gewoon. Je hebt verschillende prachtige plekken waar je kan overnachten aan het water. Van onbewoonde eilanden tot magische kleine zandstranden. Samen met mijn vrouw hebben wij dit altijd als zeer prettig ervaren en hebben ons geen moment bang of ongewenst gevoeld.
Lees ook de tips van Jildou over wildkamperen met de tent en auto in Zweden en de wildkampeer kanovakantie van Corine.
Ook met de camper hebben wij gereisd door Scandinavië. Het is heel makkelijk om plekken te vinden om vrij te staan. Je hebt een app: Park4Night of de Nederlandse app: Campercontact. Deze geven allerlei locaties door heel Europa waar je vrij kan staan met de camper. Hierdoor is het makkelijker een plek te vinden, maar weet je ook gelijk welke regels er gelden rondom zo’n plek. Vrijstaan en wildkamperen in Zweden is wat mij betreft een dikke aanrader!
Mag je in Zweden wildkamperen met de camper?
Ja, het is toegestaan om in Zweden met een camper te wildkamperen, maar het allemansrecht biedt geen onbeperkte vrijheid, want er zijn regels. Waar je met de tent overal kan kamperen, moet je met de camper rekening houden met een te bereiken locatie en het milieu en bijhorende overlast.
Hier zijn de belangrijkste regels voor wildkamperen met de camper in Zweden:
- Parkeren mag niet op privé-eigendom zonder toestemming: Zoek publieke parkeerplaatsen, vooral langs grotere wegen.
- Geen natuurreservaten en nationale parken: Rijd niet zomaar terreinen in die beschermd zijn of die niet bedoeld zijn voor campers/auto’s.
- Maximaal 24 uur op één plek: Vaak is het alleen toegestaan om 24 uur op dezelfde plek te staan, dit zorgt voor rust.
- Afval en toiletten: Gebruik toiletten in de camper en zorg ervoor dat je afval meeneemt.
- Wees stil en respecteer anderen: Het vrijstaan in Zweden is iets moois, maar dit komt ook met een bepaalde verantwoordelijkheid. Wees zo geruisloos mogelijk, rij niet harder dan 15 kilometer per uur op onverharde wegen. Voorkom geluidsoverlast en laat bijvoorbeeld niet je camper draaien als dit niet nodig is.
Een handige tip voor camperaars die het avontuur willen beleven zonder gedoe: kijk naar apps die kampeerplekken aangeven, zoals Park4Night en Campercontact.
Is wildkamperen in Zweden gevaarlijk?
Ik luister regelmatig naar podcasts en series, en meestal spelen de meest duistere moordzaken zich af in Scandinavië. Dit terwijl Zweden één van de meest veilige landen ter wereld is om wild te kamperen. Zijn er dan toch gevaren, en welke gevaren zijn dit?
Gevaren bij wildkamperen in Zweden
Wilde dieren: In Zweden leven dieren zoals beren, elanden en wolven. Hoewel aanvallen op mensen zeldzaam zijn, is het belangrijk om voedsel veilig op te bergen en geen dieren te lokken. In de boom ophangen is één van de meest veilige manieren.
Het weer: Het Zweedse weer kan verraderlijk zijn, vooral in de bergen en het noorden. Er kan ineens een storm ontstaan, wees dus goed voorbereid. Zorg altijd voor warme kleding, regenkleding en extra eten, zelfs in de zomer.
Muggen en teken: In de zomermaanden kunnen muggen en teken lastig zijn, vooral in vochtige gebieden. Gebruik 50% DEET in het hoogseizoen en controleer jezelf iedere avond op tekenbeten.
Meer Kampeermeneer in je Google?
Maak ons je voorkeursbron, dan zie je ons altijd bovenaan.
Waar je niet bang voor hoeft te zijn
Criminaliteit: Zweden is over het algemeen veilig en kent maar weinig criminaliteit, vooral in afgelegen gebieden. Dus alleen in je tentje hoef je niet bang te zijn voor ‘enge’ mannen/vrouwen.
Toilet/Douche: In de wildernis een toilet vinden is lastig. Maar een klein gat graven is zo gebeurd. Zorg ervoor dat je wel altijd 100 meter vanaf een waterbron je behoefte doet. Ook douchen kan in de talloze meren die Zweden kent.
Drinkwater: Je gaat zeker niet uitdrogen als je in Zweden aan het wildkamperen bent. Er zijn erg veel natuurlijke waterbronnen, maar ook kan je water drinken uit de meren. Doe dit het liefst iets van de kant en bekijk het water altijd even op viezigheid. Zweden zelf drinken ook gewoon het water uit de meren.
Hou jij je aan het allemansrecht in Zweden, dan hoef jij je echt nergens zorgen over te maken.
Welke alternatieven voor wildkamperen zijn er?
Er zijn meer manieren dan wildkamperen om echte natuur te ervaren. Zo is er een aantal opties om met iets meer comfort in Zweden te kamperen. Ik heb een paar alternatieven voor je op een rij gezet:
Campspace: Dit is een platform waar je unieke kampeerplekken kunt boeken, vaak bij mensen thuis of op mini-campings. In de meeste gevallen zijn het campings tegen het bos aan of dicht bij een natuurgebied. Geen massatoerisme, maar wel in de natuur.
Welcome to My Garden: Dit is vergelijkbaar met Campspace en richt zich op kamperen bij mensen thuis. Soms in de achtertuin, maar vaak kan je ook kamperen bij iemand op de boerderij. Dit is vaak tegen een kleine vergoeding.
Shelters: Koop je een kaart of een app van het gebied waar je bent, dan zie je overal kleine hutjes staan. Dit zijn vaak openbare shelters. Deze shelters zijn bedoeld om in te overnachten. Zo slaap je alsnog in de wildernis, maar vaak langs een wandelpad of bekende kano-aanmeerplaats.
Kleine campings en trekkershutten: Over heel Zweden vind je kleinschalige campings en trekkershutten. Een trekkershut is bedoeld voor wandelaars of natuurliefhebbers. Zo weet je dus zeker dat er wandelpaden in de buurt zijn en mooie natuur om de hoek ligt. Ga op zoek naar een camping en je vindt altijd wel een aantal trekkershutten.
Wildkamperen is toegestaan, ga jij het doen?
Wildkamperen, vrijstaan en bivakkeren in Zweden kan gewoon en iedereen mag het doen. Het is hierdoor makkelijk zonder al te veel budget om het land te ontdekken. Het allemansrecht geldt voor iedereen, en je kan hierdoor ook makkelijk uitwijken naar Noorwegen of Finland. Als je toch liever niet midden in de wildernis wil kamperen, dan kan je altijd gebruikmaken van de vele campings in Zweden. Of bekijk onze tips specifiek voor Skåne en Småland.
