Zweden stond al een tijdje op onze lijst. Uitgestrekte bossen en meren en de gelegenheid om overal maar te kamperen, dat klinkt toch aantrekkelijk? Toen we via Destination Småland de kans kregen om dit alles zelf eens te ontdekken, grepen we die natuurlijk gelijk met beide handen aan.
Tijdens onze reis gingen we zelf met onze elektrische auto op pad en ontdekten we allerlei bijzondere plekken. Sommige stonden vooraf op ons lijstje, andere kwamen we onderweg tegen. Juist die combinatie maakte deze reis zo leuk. We zetten onze favorieten voor je op een rij.
1. Ga op elandsafari bij Markaryd
Een reis door Zweden is natuurlijk niet compleet zonder een eland gezien te hebben. Wij hadden het geluk er in de avondschemering een te zien in de buurt van Hätteboda Vildmarkscamping, maar de kans dat je in het wild een eland ziet is niet heel groot. Wil je de beesten van dichtbij aanschouwen, ga dan naar Smålandet Markaryds Älgsafari.
Hier rijd je met je eigen auto over een ongeveer drie kilometer lange route door het bos. Gegarandeerd dat je een van de 40 elanden in het park tegenkomt. Wij kozen ervoor om onze eigen auto achter te laten op het parkeerterrein en met een safaritrein mee te gaan. Daarbij krijg je uitleg van een gids en krijg je ook een aantal takken om de elanden te voeren, zodat je ze van nog dichterbij kunt bekijken.
Bij dit soort parken heb ik altijd wat gemengde gevoelens. Hoewel de safari volgens de organisatie zo is opgezet dat de dieren hun natuurlijke gedrag zo veel mogelijk kunnen behouden, blijft het toch een vorm van aapjes (of: elanden) kijken. Aan de andere kant maakt zo’n groot beest van dichtbij ook wel behoorlijk wat indruk en krijg je er veel meer ontzag voor. Daarom dus toch in de tiplijst!
2. Eet pizza bij Prästgården Annerstad
In het dorpje Annerstad ligt naast de kerk een bijzondere plek. Wij kwamen er in de eerste plaats voor de in heel de regio fameuze pizza. Wij aten hem gewoon op het terras van Prästgarden, maar we hadden er ook voor kunnen kiezen om hem op het meer te eten. Dan hadden we een bootje of kano moeten huren en hadden we het eten meegekregen om ergens op het water op een mooi plekje op te eten.
Prästgården Annerstad is volop in ontwikkeling en dat maakt het leuk om te zien. Eigenaresse Jenny vertelde ons over de grote plannen die ze heeft met Prästgården. Ze wil er steeds meer een plek van maken waar mensen samenkomen, muziek luisteren, rond een kampvuur zitten en genieten van het Zweedse buitenleven. “Een woodstock-vibe”, zo noemt ze het zelf.
Loop trouwens na het eten vooral nog even de shop in. Deze heeft allerlei regionale spulletjes en lokale producten. Zo’n winkeltje waar je eigenlijk alleen even wilt rondkijken en vervolgens toch iets meeneemt. En langer blijven bij Prästgården Annerstad kan trouwens ook: Er is een camperplaats en ze hebben ook een glamping-huisje. Ben je met de tent? Dan is er heel Zweeds altijd wel een plekje te vinden.
3. Wandel tussen oude auto’s op een autokerkhof
Een nogal bizarre, maar daardoor juist bijzondere plek waar we tijdens onze reis op werden gewezen, is Bilkyrkogården på Kyrkö Mosse bij Ryd.Midden in het bos staan hier tientallen oude auto’s van een oude sloperij langzaam weg te roesten tussen de bomen en het mos. Langzaamaan neemt de natuur hier het menselijke over. Het is geen strak georganiseerd museum, maar juist de combinatie van autowrakken en de natuur maakt deze plek bijzonder en erg fotogeniek. Wat ons betreft staat hij daarom ook op deze lijst. Een bezoek kun je bovendien goed combineren met de volgende tip.
4. Ga op zoek naar visarenden bij Getnö Gård
Zweden is bossen en meren. Rond het enorme merengebied van Åsnen heb je de kans om een visarend of zelfs een zeearend te spotten. Een goed startpunt hiervoor is Getnö Gård. Je kunt hier kano’s, sup’s en kajaks huren om een of meerdere dagen het water op te gaan. Getnö Gård heeft ook een camping, dus wil je hier meer dan een dag doorbrengen, dan is dat geen probleem.
Ook worden er verschillende excursies aangeboden. Toen wij net aankwamen, begon er bijvoorbeeld een tocht waarbij je met een mandje het bos in gaat om paddenstoelen te plukken. Wij gingen echter met eigenaresse en gids Ingrid het meer op om, gewapend met verrekijkers, vogels te spotten. Ingrid vertelde honderduit over de historie van het gebied en hoe het Åsnen-meer een nationaal park is geworden. Bovendien wist ze precies de beste vogel-spotplekken te vinden. Al snel zagen we de eerste visarend het water induiken om er met een prooi weer uit te schieten. Te snel om te fotograferen, maar wat een prachtig gezicht!
5. Laat je meevoeren in de legendes van Småland
Wel eens van de trollen in Småland gehoord? In Ljungby vind je het Museum of Legends, oftewel het Sagomuseum. De vele sagen en verhalen die hier van generatie op generatie zijn doorverteld, worden in dit museum levend gehouden door storytellers. Er is daarvoor zelfs een officiële opleiding, kregen wij te horen.
Hoewel je zelf door het kleine museum kunt lopen met een papieren informatieblad, wordt het veel leuker als je de rondleiding met gids volgt. In het Zweeds is deze er heel regelmatig, voor een Engelse of Duitse rondleiding ligt het aan de beschikbaarheid van vrijwilligers. Mijn tip is daarom om vooraf even te bellen.
De oude Zweedse volksverhalen, legendes en sagen komen tijdens zo’n rondleiding echt tot leven en het is echt leuk ze te horen op de plek waar ze al eeuwenlang verteld worden. Het museum is maar klein, maar wij hebben hierbijna 2 uur ademloos naar de verteller geluisterd en waren toen eigenlijk nog niet klaar!
6. Bezoek de bakermat van IKEA
Ja, ook het IKEA Museum hoort wat ons betreft op deze lijst. Älmhult is de plek deze meubelgigant in 1958 zijn eerste winkel begon. Nu is deze winkel een museum, gewijd aan het bedrijf en de ontwikkeling van het design en de ideeën achter het merk.
Het is grappig dat wij bij het binnenlopen van het museum gelijk het Ikea-gevoel kregen. Ze gebruiken precies dezelfde materialen en kleuren. Alleen de prijskaartjes en het zelfbedieningsmagazijn ontbreken. De ballenbak van Smaland is er trouwens ook niet, maar wel een restaurant met Zweedse balletjes. Mocht je in het museum trouwens opeens bedenken dat je toch een billy-boekenkast nodig hebt, dan niet getreurd. Op ongeveer een kilometer afstand van het museum zit een échte Ikea vestiging. En een laatste puntje waarom het museum voor ons een bezoekje waard was: Onze elektrische auto kon hier tijdens het bezoek aan het museum gratis laden. Service van de zaak.
7. Doe een meerdaagse kanotocht op een van de meren
Een vakantie in Småland is natuurlijk niet compleet zonder een kanotrektocht over een van de vele meren. Wij begonnen ons avontuur bij Agundaborg Camp & Paddle in Agunnaryd. Leuk weetje: Dit is de plaats waar de oprichter van IKEA is geboren. IKEA is namelijk de afkorting van zijn naam (Ingvar Kamprad) en zijn adres (Elmtaryd in Agunnaryd). Het feit dat hij hier geboren is, is ook nog de reden dat er in de supermarkt nog steeds gratis koffie te krijgen. En daar heb je niet eens je Ikea-klantenkaart voor nodig.
Vanuit Agundaborg kun je verschillende kano- en kajaktochten maken. Ze kunnen daarbij in heel veel voorzien: tentjes, matjes, het avondeten en zelfs een gids. De Nederlandse eigenaar Roos en haar Britse man Simon hebben hun handen er aan vol, maar we zagen duidelijk ook hoe veel plezier ze hebben in hun werk.
In twee dagen peddelden wij via het Agunnarydsjon en een smalle rivier naar het plaatsje Diö, een tocht van ongeveer 20 kilometer. Overnachten deden we op een onbewoond eiland onderweg. Echt geweldig: aardappels koken op een trangia brander, vis smoren boven een kampvuurtje en daarna genieten van de zonsondergang. Helaas zonder kopje koffie, want dat waren we vergeten mee te nemen.
De tweede dag werden we tijdens het kanoen in de ochtend verrast door een nerts die voor onze boot zwom. Alweer wildlife dat we van ons lijstje ‘dieren die we nog nooit hadden gezien’ konden afstrepen. Simon pikte ons vervolgens op en reed ons terug naar Agundaborg. Perfect geregeld allemaal.
Wat wij niet hebben gedaan, maar wat wel kan: een nachtje bij Agundaborg zelf overnachten. Ze hebben tent-, camper en caravanplekjes, maar ook een huisje en glamping tenten met uitzicht op het meer. Voor ieder wat wils!
8. Eet uit de moestuin van Kurrebo
Wat ons erg is bijgebleven van onze reis door Småland is de keer dat we gegeten hebben bij Kurrebo in Urshult. Die tip willen we je dus ook niet onthouden. Ooit was dit een leegstaand en vervallen pand op een overwoekerd landgoed. De gemeente schreef er een prijsvraag voor uit, degene met het beste plan mocht er beginnen. Nu is er hier een kleinschalig restaurant met B&B en proberen de eigenaren alles helemaal mooi op orde te krijgen. En dat is al best goed gelukt.
Het is heerlijk zitten in de ruime tuin met werkelijk een prachtig uitzicht over het Åsnen meer en de eilanden. De specialiteit van het huis is een vegetarisch buffet met ingrediënten die zoveel mogelijk uit de eigen moestuin komen, maar omdat er toch ook vraag naar vlees bleef, serveert Kurrobo ook een klein aantal vleesgerechten van lokale herkomst. Wij vonden de goulash een aanrader, onze borden gingen helemaal leeg!
Na het eten wandelden we nog even naar het naastgelegen Hembygdsgård Lunnabacken, een klein gratis toegankelijk heemkundig museum met een aantal boerderijtjes. Leuk om te bekijken, en doordat het museumpje op een heuvel ligt, is het uitzicht op het meer hier nog mooier.
9. Fiets over oude spoorlijnen
Vanuit de uitgestrekte bossen van Småland werd vroeger per spoor het hout naar de havens vervoerd. Ons werd zelfs verteld dat een deel van Amsterdam op palen uit Småland is gebouwd. De spoorlijnen zijn inmiddels verdwenen, maar de tracés liggen er nog. En omdat deze lekker vlak zijn, zijn ze vaak ingericht als fietsroutes. Ideaal!
Een mooie route die we fietsten was bij Ålshults Handelsbod, langs het Åsnenmeer. Je kunt daar zelfs in een oude treinwagon overnachten! Onderweg fietsten we langs oude stationnetjes, mooie plekjes voor een fika (dat is Zweeds voor een pauze met lekkere hapjes) en fijne zwemstrandjes. Het is dus echt aan te raden om je zwemspullen achterop te binden. Ook rondom het Bolmenmeer kun je mooie fietstochten maken. Daar kun je met een route van 60 kilometer zelfs helemaal omheen rijden, inclusief een pontje onderweg.
Bonus: bezoek een Loppis
En dan hebben we nog één Småland-tip die wat ons betreft niet mag ontbreken. De oplettende lezer weet dat ik dit ook al een keer bij mijn Denemarken blogs heb gezegd: Bezoek een Loppis. Het is de Zweedse variant van de Franse brocante. Het leuke is dat een Loppis in Zweden overal kan zitten. Soms staat er een klein bordje langs de weg en blijkt iemand zijn garage of tuin te hebben omgebouwd tot winkeltje. Een andere keer vind je een grotere Loppis op een dorpsplein. Gewoon soms even stoppen en rondsnuffelen; je weet nooit wat je tegenkomt.
We maakten deze reis op uitnodiging van Destination Smaland. De tips zijn echter onze eigen tips en weerspiegelen onze eigen beleving.



